|
|
 |
 |
|
|
७ द्रोणपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
7.119. अध्यायः 119
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
सात्यकिपराक्रमवर्णनम्॥ 1 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text
`सञ्जय उवाच। 7-119-0x(4562)(49717)
निर्जित्य कृतवर्माणं भारद्वाजं च संयुगे।
स सात्यकिः सत्यधृतिर्महात्मा शिनिपुङ्गवः॥ 7-119-1(49718)
*दुर्योधनं च निर्जित्य शूरं चैव सुयोधनम्।
जलसन्धं निहत्याजौ शूरसेनं च पार्थिवम्॥ 7-119-2(49719)
म्लेच्छांश्च बहुधा राजन्काश्यपुत्रं च संयुगे।
निषादांस्तङ्कणांश्चैव कलिङ्गान्मगधानपि॥ 7-119-3(49720)
केकयाञ्छूरसेनांश्च तथा पर्वतवासिनः।
काम्भोजान्यवनांश्चैव वसातींश्च शिबीनपि॥ 7-119-4(49721)
कोसलान्मगधांश्चैव यातुधानान्सतित्तिरान्।
एतांश्चान्यान्रणे हत्वाऽगच्छद्युद्धे स सात्यकिः॥ 7-119-5(49722)
रुधिरौघनदीं घोरां केशशैवालशाद्वलाम्।
शक्तिग्राहसमाकीर्णां छत्रहंसोपशोभिताम्॥ 7-119-6(49723)
दुस्तरां भीरुभिर्नित्यं शूरलोकप्रवाहिनीम्।
प्रवर्त्य हृषितो राजन्पुनर्यन्तारमब्रवीत्॥ 7-119-7(49724)
ध्वजनागाश्वकलिलं शरशक्त्यूर्मिमालिनम्'।
खङ्कमत्स्यं गदाग्राहं शूरायुधमहास्वनम्॥ 7-119-8(49725)
प्राणापहारिणं रौद्रं वादित्रोद्धुष्टनादितम्।
शूराणां सुखसंस्पर्शमस्पृश्यमथ भीरुणाम्।
तीर्णाः स्म दुस्तरं तात द्रोणानीकमहार्णवम्॥ 7-119-9(49726)
जलसन्धबलेनाजौ पुरुषादैरिवावृतम्।
अतोऽन्यत्पृतनाशेषं मन्ये कुनदिकामिव॥ 7-119-10(49727)
तर्तव्यामल्पसलिलां चोदयाश्वानसम्भ्रमम्।
हस्तप्राप्तमहं मन्ये साम्प्रतं सव्यसाचिनम्॥ 7-119-11(49728)
निर्जित्य दुर्धरं द्रोणं सपदानुगमाहवे।
हार्दिक्यं योधवर्यं च मन्ये प्राप्तं धनञ्जयम्॥ 7-119-12(49729)
न हि मे जायते त्रासो दृष्ट्वा सैन्यान्यनेकशः।
वह्नेरिव प्रदीप्तस्य वने शुष्कतृणालयम्॥ 7-119-13(49730)
पश्य पाण्डवमुख्येन यातां भूमिं किरीटिना।
पत्त्यश्वरथनागौघैः पतितैर्विषमीकृताम्॥ 7-119-14(49731)
द्रवते तद्यथा सैन्यं तेन भग्नं महात्मना।
रथैर्विपरिधावद्भिर्गजैरश्वैश्च सारथे।
कौशेयारुणसंकाशमेतदुद्वूयते रजः॥ 7-119-15(49732)
अभ्याशस्थमहं मन्ये श्वेताश्वं कृष्णसारथिम्॥ 7-119-16(49733)
श्रूयते ह्येष निर्घोषो जलदस्येव गर्जतः।
विष्फार्यमाणस्य रणे गाण्डीवस्यामितौजसः॥ 7-119-17(49734)
अभ्याशस्थमहं मन्ये सैन्धवस्य किरीटिनम्।
तादृशः श्रूयते शब्दः सैन्यानां सागरोपमः॥ 7-119-18(49735)
यादृशानि निमित्तानि मम प्रादुर्भवन्ति वै।
अनस्तंगत आदित्ये हन्ता सैन्धवमर्जुनः॥ 7-119-19(49736)
शनैर्विस्रम्भयन्नश्वान्याहि यत्रारिवाहिनी॥ 7-119-20(49737)
यत्रैते सतलत्रामाः सुयोधनपुरोगमाः।
दंशिताः क्रूरकर्माणः काम्भोजा युद्धदुर्मदाः॥ 7-119-21(49738)
शरबाणासनधरा यवनाश्च प्रहारिणः।
शकाः किराता दरदा बर्बरास्ताम्रलिप्तकाः॥ 7-119-22(49739)
अन्ये च बहवो म्लेच्छा विविधायुधपाणयः।
मामेवाभिमुखाः सर्वे तिष्ठन्ति समरार्थिनः॥ 7-119-23(49740)
एतान्सरथनागाश्वान्निहत्याजौ सपत्तिनः।
इदं दुर्गं महाघोरं तीर्णमेवोपधारय॥ 7-119-24(49741)
सूत उवाच। 7-119-25x(4563)
न सम्भ्रमो मे वार्ष्णेय विद्यते सत्यविक्रम।
यद्यपि स्यात्तव क्रुद्धो जामदग्न्योऽग्रतः स्थितः॥ 7-119-25(49742)
द्रोणो वा रथिनां श्रेष्ठः कृपो मद्रेश्वरोऽपि वा।
तथापि सम्भ्रामो न स्यात्त्वामाश्रित्य महाभुज॥ 7-119-26(49743)
त्वया सुबहवो युद्धे निर्जिताः शत्रुसूदन।
दंशिताःक्रूरकर्माणः काम्भोजा युद्धदुर्मदाः॥ 7-119-27(49744)
शरवाणासनधरा यवनाश्च प्रहारिणः।
शकाः किराता दरदा बर्बरास्ताम्रलिप्तकाः।
अन्ये च बहवो म्लेच्छा विविधायुधपाणयः॥ 7-119-28(49745)
न च मे सम्भ्रमः कश्चिद्भूतपूर्वः कथञ्चन।
किमुतैतत्समासाद्य धीरं संयुगगोष्पदम्॥ 7-119-29(49746)
आयुष्मन्कतरेण त्वां प्रापयामि धनञ्जयम्।
केभ्यः क्रुद्धोऽसि वार्ष्णेय कान्स्विन्मृत्युरुपस्थितः॥ 7-119-30(49747)
केषां सङ्घमनीकस्य हन्तुमुत्सहते मनः।
केत्वां युधि पराक्रान्तं कालान्तकयमोपमम्॥ 7-119-31(49748)
दृष्ट्वा विक्रमसम्पन्नं विद्रविष्यन्ति संयुगे।
केषां वैवस्वतो राजा स्मरतेऽद्य महाभुज॥ 7-119-32(49749)
सात्यकिरुवाच। 7-119-33x(4564)
मुण्डानेतान्हनिष्यामि दानवानिव वासवः।
प्रतिज्ञां पारयिष्यामि काम्भोजानेव मां वह॥ 7-119-33(49750)
xxxxxकदनं कृत्वा क्षिप्रं यास्यामि पाण्डवम्॥ 7-119-34(49751)
xxxxxयन्ति मे वीर्यं कौरवाः ससुयोधनाः।
xxxxxxनाके हते सूत सर्वसैन्येषु चासकृत्॥ 7-119-35(49752)
अद्य कौरवसैन्यस्य दीर्घमाणस्य संयुगे।
श्रुत्वा विरावं बहुधा सन्तप्स्यति सुयोधनः॥ 7-119-36(49753)
अद्य पाण्डवमुख्यस्य श्वेताश्वस्य महात्मनः।
आचार्यककृतं मार्गं दर्शयिष्यामि संयुगे॥ 7-119-37(49754)
अद्य मद्बाणनिहतान्योधमुख्यान्सहस्रशः।
दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा पश्चात्तापं गमिष्यति॥ 7-119-38(49755)
अद्य मे क्षिप्रहस्तस्य क्षिपतः सायकोत्तमान्।
अलातचक्रप्रतिमं धनुर्द्रक्ष्यन्ति कौरवाः॥ 7-119-39(49756)
मत्सायकचिताङ्गानां रुधिरं स्रवतां मुहुः।
सैनिकानां वधं दृष्ट्वा सन्तप्स्यति सुयोधनः॥ 7-119-40(49757)
अद्य मे क्रुद्धरूपस्य निघ्नतश्च वरान्वरान्।
द्विफल्गुनामिमं लोकं मंस्यतेऽद्य सुयोधनः॥ 7-119-41(49758)
अद्य राजसहस्राणि निहतानि मया रणे।
दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा सन्तप्स्यति महामृधे॥ 7-119-42(49759)
अद्य स्नेहं च भक्तिं च पाण्डवेषु महात्मसु।
हत्वा राजसहस्राणि दर्शयिष्यामि राजसु॥ 7-119-43(49760)
बलं वीर्यं कृतज्ञत्वं मम ज्ञास्यन्ति कौरवाः॥ 7-119-44(49761)
सञ्जय उवाच। 7-119-45x(4565)
एवमुक्तस्तदा सूतः शिक्षितान्साधुवाहिनः।
शशाङ्कसन्निकाशान्वै वाजिनो व्यनुदद्भृशम्॥ 7-119-45(49762)
ते पिबन्त इवाकाशं युयुधानं हयोत्तमाः।
प्रापयन्यवनाञ्शनीघ्रं मनः पवनरंहसः॥ 7-119-46(49763)
सात्यकिं ते समासाद्य पृतनास्वनिवर्तिनम्।
बहवो लघुहस्ताश्च शरवर्षैरवाकिरन्॥ 7-119-47(49764)
तेषामिषूनथास्त्राणि वेगवान्नतपर्वभिः।
अच्छिनत्सात्यकी राजन्नैनं ते प्राप्नुवञ्शराः॥ 7-119-48(49765)
रुक्मपुङ्खैः सुनिशितैर्गार्ध्रपत्रैरजिह्मगैः।
उच्चकर्त शिरांस्युग्रो यवनानां भुजानपि॥ 7-119-49(49766)
शैक्यायसानि वर्माणि कांस्यानि च समन्ततः।
भित्त्वा देहांस्तथा तेषां शरा जग्मुर्महीतलम्॥ 7-119-50(49767)
ते हन्यमाना वीरेण म्लेच्छाः सात्यकिना रणे।
शतशोऽभ्यपतंस्तत्र व्यसवो वसुधातले॥ 7-119-51(49768)
सुपूर्णायतमुक्तैस्तानव्यवच्छिन्नपिण्डितैः।
पञ्च षट् सप्त चाष्टौ च भिभेद यवनाञ्शरैः॥ 7-119-52(49769)
काम्भोजानां सहस्रैश्च शकानां च विशाम्पते।
शबराणां किरातानां बर्बराणां तथैव च॥ 7-119-53(49770)
अगम्यरूपां पृथिवीं मांसशोणितकर्दमाम्।
कृतवांस्तत्र शैनेयः क्षपयंस्तावकं बलम्॥ 7-119-54(49771)
दस्यूनां सशिरस्त्राणैः शिरोभिर्लूनमूर्धदौः।
दीर्घकूर्चैर्मही कीर्णा विबर्हैरण्डजैरिव॥ 7-119-55(49772)
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गैस्तैस्तदायोधनं बभौ।
कबन्धैः संवृतं सर्वं ताम्राभ्रैः खमिवावृतम्॥ 7-119-56(49773)
वज्राशनिसमस्पर्शैः सुपर्वभिरजिह्मगैः।
ते सात्वतेन निहताः समावव्रुर्वसुन्धराम्॥ 7-119-57(49774)
`तेषामस्त्राणि बाणांश्च शैनेयो नतपर्वभिः।
निचकर्त महाराज यवनानां शिरोधराः॥ 7-119-58(49775)
ते शरा नतपर्वाणो युयुधानप्रचोदिताः।
हित्वा देहांस्तथा तेषां पतन्ति स्म महीतले॥ 7-119-59(49776)
ते हन्यमाना वीरास्तु वृष्णिवीरेण संयुगे।
शस्त्राहताः पतन्त्युर्व्यां काम्भोजाः सपदानुगाः॥ 7-119-60(49777)
काम्भोजानां भुजैश्छिन्नैर्यवनानां च भारत।
तत्रतत्र मही भाति पञ्चास्यैरिव पन्नगैः'॥ 7-119-61(49778)
अल्पावशिष्टाः सम्भग्नाः कृच्छ्रप्राणा विचेतसः।
जिताः सङ्ख्ये महाराज युयुधानेन दंशिताः॥ 7-119-62(49779)
पार्ष्णिभिश्च कशाभिश्च ताडयन्तस्तुरङ्गमान्।
जवमुत्तममास्थाय सर्वतः प्राद्रवन्भयात्॥ 7-119-63(49780)
काम्भोजसैन्यं विद्राव्य दुर्जयं युधि भारत।
यवनानां च तत्सैन्यं शकानां च महद्बलम्॥ 7-119-64(49781)
ततः स पुरुषव्याघ्रः सात्यकिः सत्यविक्रमः।
प्रहृष्टस्तावकाञ्जित्वा सूतं याहीत्यचोदयत्॥ 7-119-65(49782)
तत्तस्य समरे कर्म दृष्ट्वाऽन्यैरकृतं पुरा।
चारणाः सहगन्धर्वाः पूजयाञ्चक्रिरे भृशम्॥ 7-119-66(49783)
तं यान्तं पृष्ठगोप्तारमर्जुनस्य विशाम्पते।
चारणाः प्रेक्ष्य संहृष्टास्त्वदीयाश्चाभ्यपूजयन्॥ ॥ 7-119-67(49784)
इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि चतुर्दशदिवसयुद्धे एकोनविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 119 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes
5-119-* एतदादिसार्धसप्तश्लोकस्थाने वक्ष्यमाणः सार्धएव श्लोकः झ.पुस्तकेऽस्ति। सञ्जय उवाच। ततः स सात्यकिर्धामीन्महात्मा वृष्णिपुङ्गवः। सुदर्शनं निहत्याजौ यन्तारं पुनरब्रवीत्॥ रथाश्वनागकलिलं शरशत्तयूर्मिमालिनम्। 5-119-20 विस्रम्भयन् आश्वासयन्॥ 5-119-33 पारयिष्यामि समापयिष्यामि॥ 5-119-50 वैक्यायसानि शोणितायोमयानि॥ 5-119-52 सुपूर्णयतमुक्तैराकर्णज्योत्सृष्टैः। अव्यवच्छिन्नपिण्डितैरनवच्छिन्नसंहतैः॥ 5-119-119 एकोनविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|